Harmonogram_old

Terminy wykładów i warsztatów – rok 2023

Data: 20.10.2023 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr inż. Piotr Niemiec
Zagadnienie ogólne: Chemia organiczna – węglowodory
Tytuł wykładu: Związki węgla z wodorem – od paliw kopalnych do kosmetyków i leków
Opis wykładu: Niektóre związki organiczne zawierają tylko atomy węgla i wodoru, dlatego nazywa się je węglowodorami. Ze względu na budowę dzieli się je na alifatyczne i aromatyczne. Alifatyczne dodatkowo na nasycone i nienasycone. Podczas wykładu omówione zostaną podstawowe zagadnienia chemii węglowodorów. Przedstawione zostaną ich typowe własności: (np. w zależności od podziału: spalanie czy odbarwianie roztworu nadmanganianu(VII) potasu w różnym środowisku). Następnie przedstawione zostanie ich wykorzystanie w różnych gałęziach przemysłu, od energetyki po żywność i wyroby parafinowe do chemii kosmetyków.

Warsztaty

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Zagadnienie ogólne: Chemia organiczna
Tytuł warsztatów: Reakcje charakterystyczne związków organicznych
Opis warsztatów: Celem warsztatów jest popularyzacja wiedzy oraz praktyczna nauka podstawowych zagadnień z chemii węglowodorów i ich monofunkcyjnych pochodnych (np. alkany, alkeny, alkohole, aldehydy, ketony, kwasy karboksylowe, itd.). Uczestnicy warsztatów będą samodzielnie wykonywać reakcje charakterystyczne dla danej grupy związków: a) np. wykrywanie obecności wiązania wielokrotnego w węglowodorach nienasyconych za pomocą roztworu KMnO4 w środowisku o różnym pH, b) reakcje wybranych alkoholi z: np. CuO (na gorąco i zimno), z Cu(OH)2 – charakterystyczne dla alkoholi wielowodorotlenowych, próba Lucasa rozróżnienia rzędowości alkoholi, reakcja z odczynnikiem Bordwella-Wellmanna (właściwości redukująco-utleniające), c) dla wybranych związków karbonylowych: np. próba z chlorowodorkiem hydroksyloaminy (wykrywanie grupy karbonylowej), chlorkiem żelaza(III), węglanem sodu (wykrywanie kwasów karboksylowych), próba Tollensa, Trommera, Benedicta (próby na właściwości utleniająco-redukujące) czy Schiffa (wykrywanie aldehydów), próba jodoformowa (wykrywanie metyloketonów) itd., d) dla wybranych węglowodanów: np. badanie rozpuszczalności, próba Molischa (wykrywanie obecności cukry), Barfoeda (odróżnienie mono od oligosacharydów), Biala (odróżnienie pentoz od heksoz), Seliwanowa (odróżnianie aldoz od ketoz) z I2 w KI (wykrywanie skrobi, itd).

____________________________________________________________

Data: 10.11.2023 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Krzysztof Kleszcz
Zagadnienie ogólne: Elektrochemia – Ogniwa i akumulatory
Tytuł wykładu: Ogniwa i akumulatory – od ogniwa Volty do akumulatorów litowych
Opis wykładu: Ogniwa i akumulatory, czyli chemiczne źródła prądu elektrycznego, to urządzenia niezbędne w dzisiejszym życiu, choć często nie zdajemy sobie z nich sprawy. Celem wykładu jest przybliżenie sposobu działania tych urządzeń, od bardzo prostych układów do współcześnie stosowanych akumulatorów litowo-jonowych. W trakcie wykładu zostaną zademonstrowane proste ogniwa (Daniella, Volty) wraz z wyjaśnieniem sposobu ich działania, jak również model akumulatora kwasowego (ołowiowego), który jest wykorzystywany w samochodach. Te demonstracje pozwolą na zrozumienie roli chemii, a także nauki w ogóle, w rozwoju techniki i urządzeń stosowanych w życiu codziennym.

Warsztaty

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Zagadnienie ogólne: Elektrochemia
Tytuł warsztatów: Ogniwa i elektroliza, czyli elektrochemia w ujęciu praktycznym
Opis warsztatów: Celem warsztatów jest popularyzacja wiedzy oraz praktyczna nauka podstawowych zagadnień elektrochemicznych. Uczestnicy warsztatów będą samodzielnie wykonywać reakcje elektrochemiczne – od prostej elektrolizy wody w aparacie Hofmana, po bardziej złożone reakcje (elektroliza chlorku sodu; elektroliza siarczanu(VI) miedzi(II) z wykorzystaniem różnych elektrod). Uczniowie, po odpowiednim wprowadzeniu, będą wykonywać proste obliczenia dotyczące prowadzonych procesów oraz zapisywać równania reakcji elektrodowych, aby efektem warsztatów było pełne zrozumienie tematu. Poza reakcjami elektrolizy, uczestnicy będą budować modele prostych ogniw elektrochemicznych (Daniella, Volty) i sprawdzać ich działanie (za pomocą woltomierza lub żarówki). Dopełnieniem warsztatów będzie elektrografia – atrakcyjne, bardzo proste i „kolorowe” doświadczenie, które wykorzystuje elektrolizę do analizy jakościowej kationów.

____________________________________________________________

Data: 17.11.2023 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxxxxxx
Prowadzący: dr Małgorzata Martowicz
Zagadnienie ogólne: Związki chemiczne wielkocząsteczkowe
Tytuł wykładu: Substancje chemiczne o znaczeniu biologicznym
Opis wykładu: Białka, tłuszcze i cukry należą do substancji chemicznych, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Na wykładzie zostanie omówiona ich budowa oraz zaprezentowane różne ich funkcje, m.in. budulcowa, energetyczna, transportowa i ochronna. Substancje te są dostarczane wraz z pożywieniem, dlatego ważne jest, by nasza dieta była bogata w różnorodne składniki. Na wykładzie zostaną zademonstrowane np. właściwości białek i tłuszczy oraz reakcje jakim ulegają.

____________________________________________________________

Data: 01.12.2023 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: B.024 Forma pokazu: wykład
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr inż. Paweł Janowski
Zagadnienie ogólne: Kinematyka i dynamika
Tytuł wykładu: W ruchu i bezruchu czyli o magii, rakietach i śpiewaniu falsetem
Opis wykładu: W trakcie wykładu zademonstrowane zostaną wybrane najciekawsze i najefektowniejsze demonstracje z fizyki, traktujące o ruchu jednostajnym i jednostajnie zmiennym, siłach bezwładności, układach nieinercjalnych, zderzeniach, pędzie, energii, drganiach i falach.

____________________________________________________________

Data: 15.12.2023 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Reakcje w roztworach
Tytuł wykładu: Chemia roztworów wodnych w teorii i praktyce
Opis wykładu: Reakcje chemiczne to nie tylko głośne eksplozje z dużą ilością dymu i kolorowych płomieni. Reakcje chemiczne często zachodzą w sposób mniej spektakularny, niemal niezauważalnie. Niektóre zmierzają tylko w jednym kierunku, inne – nieustannie biegną w obie strony. Wykład przybliży zagadnienia: dysocjacja elektrolityczna, hydroliza w roztworach soli, reakcja strącania, zobojętnianie. Podczas wykładu w formie demonstracji i przedstawiony zostanie mechanizm działania wybranych wskaźników alkacymetrycznych.

Warsztaty

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Zagadnienie ogólne: Reakcje w roztworach wodnych
Tytuł warsztatów: Chemiczny świat roztworów wodnych
Opis warsztatów: Podczas warsztatów uczniowie wykonując odpowiednie doświadczenia zapoznając się z praktycznego punktu widzenia z takimi zagadnieniami jak np.: a) zastosowaniem i doborem odpowiednich wskaźników pH, b) stałą i stopniem dysocjacji, c) przygotowaniem, i właściwościami roztworów buforowych d) wybranymi typami prowadzenia miareczkowania (np. alkacymetria, acydymetria; czy redoksymetria).

Terminy wykładów i warsztatów – rok 2024

Data: 05.01.2024 r. WYKŁAD

Godzina: 9.45-11.15 Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxxx
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Chemia kosmetyczna. Chemia piękna
Tytuł wykładu: Wybrane substancje aktywne w nowoczesnych kosmetykach
Opis wykładu: Współczesny rynek oferuje szeroką gamę zróżnicowanych pod względem składu, jakości kosmetyków. Producenci poszukują nowych komponentów do stworzenia kosmetyków, który spełniałby oczekiwania współczesnego konsumenta. Jakie są kryteria nowoczesnych kosmetyków? Podczas wykładu uczestnicy zapoznają się z wybranymi substancjami aktywnymi stosowanymi w nowoczesnych kosmetykach. Zaprezentowana zostanie zarówno budowa chemiczna, pochodzenie jak i właściwości wybranych substancji aktywnych. Wykładowca zademonstruje oznaczanie liczby nadtlenkowej w kosmetykach zawierających tłuszcze. Pod koniec wykładu poruszony zostanie ważny temat dotyczący kosmetyków dla osób niepełnosprawnych.

____________________________________________________________

Data: 12.01.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Małgorzata Martowicz
Zagadnienie ogólne: Związki chemiczne wielkocząsteczkowe
Tytuł wykładu: Substancje chemiczne o znaczeniu biologicznym
Opis wykładu: Białka, tłuszcze i cukry należą do substancji chemicznych, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Na wykładzie zostanie omówiona ich budowa oraz zaprezentowane różne ich funkcje, m.in. budulcowa, energetyczna, transportowa i ochronna. Substancje te są dostarczane wraz z pożywieniem, dlatego ważne jest, by nasza dieta była bogata w różnorodne składniki. Na wykładzie zostaną zademonstrowane np. właściwości białek i tłuszczy oraz reakcje jakim ulegają.

Warsztaty

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Zagadnienie ogólne: Chemia żywności
Tytuł warsztatów: Oznaczanie zawartości substancji chemicznych antyodżywczych w żywności
Opis warsztatów: Celem warsztatów jest popularyzacja wiedzy na temat substancji chemicznych, które występują naturalnie w żywności a ich działanie nie jest prozdrowotne. Uczestnicy warsztatów, po wprowadzeniu w zagadnienia teoretyczne, będą samodzielnie wykonywać eksperyment, np. w wyniku którego oznaczą zawartość rozpuszczalnego kwasu szczawiowego w naparach różnych herbat i kaw. Na podstawie wyników porównają zawartość kwasu szczawiowego w poszczególnych herbatach/kawach z normami. W drugiej części przykładowego eksperymentu dokonają oceny wpływu czasu parzenia na zawartość kwasu szczawiowego w naparach. Dopełnieniem warsztatów będzie zaproponowanie przez ucznia możliwości zmniejszenia antyodżywczego działania kwasu szczawiowego poprzez określenie stopnia wiązania wapnia przez kwas szczawiowy.

____________________________________________________________

Data: 02.02.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Chemia kosmetyczna. Chemia piękna
Tytuł wykładu: Wybrane substancje aktywne w nowoczesnych kosmetykach
Opis wykładu: Współczesny rynek oferuje szeroką gamę zróżnicowanych pod względem składu, jakości kosmetyków. Producenci poszukują nowych komponentów do stworzenia kosmetyków, który spełniałby oczekiwania współczesnego konsumenta. Jakie są kryteria nowoczesnych kosmetyków? Podczas wykładu uczestnicy zapoznają się z wybranymi substancjami aktywnymi stosowanymi w nowoczesnych kosmetykach. Zaprezentowana zostanie zarówno budowa chemiczna, pochodzenie jak i właściwości wybranych substancji aktywnych. Wykładowca zademonstruje oznaczanie liczby nadtlenkowej w kosmetykach zawierających tłuszcze. Pod koniec wykładu poruszony zostanie ważny temat dotyczący kosmetyków dla osób niepełnosprawnych.

Warsztaty

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Zagadnienie ogólne: Chemia kosmetyczna. Chemia piękna
Tytuł warsztatów: Rośliny jako źródło pachnących i barwnych składników stosowanych w kosmetykach
Opis warsztatów: Celem warsztatów jest popularyzacja wiedzy, a także zapoznanie się wybranymi metodami stosowanymi w celu pozyskania wybranych składników stosowanych w kosmetyce. Uczestnicy będą mogli samodzielnie przy zastosowaniu aparatu Derynga, aparatu Soxhleta pozyskać wybrane olejki eteryczne czy też barwniki z roślin. Pod koniec warsztatów uczestnicy po krótkim wprowadzeniu dotyczącym podstawowych zagadnień ze spektroskopii w podczerwieni, będę mieli okazję wspólnie z wykładowcą na rejestrację widma IR dla próbek pozyskanych olejków eterycznych.

____________________________________________________________

Data: 09.02.2024 r. WYKŁAD

Godzina: 9.45-11.15 Sala: B.024 Forma pokazu: wykład
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Krzysztof Kleszcz
Zagadnienie ogólne: Elektrochemia – Ogniwa i akumulatory
Tytuł wykładu: Ogniwa i akumulatory – od ogniwa Volty do akumulatorów litowych
Opis wykładu: Ogniwa i akumulatory, czyli chemiczne źródła prądu elektrycznego, to urządzenia niezbędne w dzisiejszym życiu, choć często nie zdajemy sobie z nich sprawy. Celem wykładu jest przybliżenie sposobu działania tych urządzeń, od bardzo prostych układów do współcześnie stosowanych akumulatorów litowo-jonowych. W trakcie wykładu zostaną zademonstrowane proste ogniwa (Daniella, Volty) wraz z wyjaśnieniem sposobu ich działania, jak również model akumulatora kwasowego (ołowiowego), który jest wykorzystywany w samochodach. Te demonstracje pozwolą na zrozumienie roli chemii, a także nauki w ogóle, w rozwoju techniki i urządzeń stosowanych w życiu codziennym.

____________________________________________________________

Data: 21.02.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: 9.30-11.00 Sala: C.006
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr inż. Paweł Janowski
Zagadnienie ogólne: Optyka
Tytuł wykładu: Więcej światła czyli o rzutnikach, motylach i wikingach
Opis wykładu: W trakcie pokazu zademonstrowane zostaną wybrane najciekawsze i najefektowniejsze demonstracje z optyki geometrycznej i falowej, jak np. powstawanie obrazów przy użyciu soczewek, zniekształcenia obrazów, dyfrakcja i interferencja oraz polaryzacja światła.

Warsztaty

Godzina: 11.30-14.30 Sala: C.006
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Zagadnienie ogólne: Optyka
Tytuł warsztatów: Optyka geometryczna i falowa
Opis warsztatów: W ramach warsztatów uczniowie wykonywać będą wybrane ćwiczenia z tych dziedzin, jak np. wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela, pomiar stężeń przy pomocy polarymetrii, pomiary stężeń przy pomocy spektrofotometrii.

____________________________________________________________

Data: 15.03.2024 r. WYKŁAD

Godzina: 9.45-11.15 Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxxx
Prowadzący: dr Małgorzata Martowicz
Zagadnienie ogólne: Chemia żywności
Tytuł wykładu: Chemiczne dodatki do żywności i ich wpływ na nasze zdrowie
Opis wykładu: Dodawane w celach przedłużenia terminu ważności, ochrony przed pleśnią i bakteriami, ładniejszego wyglądu – substancje chemiczne, które są tzw. dodatkami do żywności. Na wykładzie zostaną omówione grupy chemicznych dodatków do żywności oraz wyjaśnione zostanie czym jest tajemnicza liczby E wskazywana w składnikach na opakowaniach żywności. Uczniowie dowiedzą się o tzw. piątym rodzaju smaku. Zademonstrowane zostaną np. sposoby otrzymywania substancji chemicznych, które stanowią dodatki do żywności. Dopełnieniem wykładu będą aspekty prawne, celem uświadomienia uczniom, iż ilość i jakość substancji chemicznych dodawanych do żywności, ich ograniczenia są regulowane i kontrolowane przez ustawodawcę.

____________________________________________________________

Data: 22.03.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: 9.30-11.00 Sala: C.006
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr inż. Paweł Janowski
Zagadnienie ogólne: Kinematyka i dynamika
Tytuł wykładu: W ruchu i bezruchu czyli o magii, rakietach i śpiewaniu falsetem
Opis wykładu: W trakcie wykładu zademonstrowane zostaną wybrane najciekawsze i najefektowniejsze demonstracje z fizyki, traktujące o ruchu jednostajnym i jednostajnie zmiennym, siłach bezwładności, układach nieinercjalnych, zderzeniach, pędzie, energii, drganiach i falach.

Warsztaty

Godzina: 11.30-14.30 Sala: C.006
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Zagadnienie ogólne: Mechanika
Tytuł warsztatów: Kinematyka i dynamika
Opis warsztatów: W ramach warsztatów uczniowie wykonywać będą wybrane ćwiczenia z tych dziedzin, jak np. wyznaczanie modułu Younga dla wybranych metali metodą akustyczną, wyznaczanie przyspieszenia ziemskiego przy pomocy spadkownicy Atwooda, wyznaczanie współczynnika restytycji przy odbiciu z wykorzystaniem smartfona jako narzędzia pomiartowego.

____________________________________________________________

Data: 05.04.2024 r. WYKŁAD

Godzina: 9.45-11.15 Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr inż. Paweł Janowski
Zagadnienie ogólne: Hydrostatyka i hydrodynamika
Tytuł wykładu: W oceanie zanurzeni czyli o płucach, samolotach i łodziach podwodnych
Opis wykładu: W trakcie wykładu zademonstrowane zostaną wybrane najciekawsze i najefektowniejsze demonstracje z mechaniki płynów, poczynając od omawianych w szkołach problemów hydro- i aerostatyki (jak np. ciśnienie w zależności od głębokości, siła wyporu, warunki pływania i stabilności pływania ciał, latanie balonów na ogrzane powietrze lub gazy lżejsze od powietrza) po zagadnienia nieomawiane w szkole jak ruch gazów i cieczy (przepływ laminarny i turbulentny, ciągłość strugi, równanie Bernoulliego, latanie samolotów i helikopterów).

____________________________________________________________

Data: 19.04.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: 9.45-11.15 Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Chemia kosmetyczna. Chemia piękna
Tytuł wykładu: Henna jako jeden z najstarszych kosmetyków
Opis wykładu: Natura jest bogatym źródłem naturalnych barwników, do których zaliczyć można hydroksychinony. Związki te posiadają też cenne właściwości przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne. Podczas wykładu uczestnicy zapoznają się z budową chemiczną, właściwościami wybranych związków zawartych w hennie naturalnej. Poruszona zostanie też kwestia syntetycznych dodatków do henny, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Wykładowca zademonstruje zastosowanie chromatografii cienkowarstwowej do rozdziału barwników roślinnych. Pod koniec wykładu zaprezentowana zostanie sylwetka Adolfa von Baeyera, który w 1 905 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii organicznej między innymi za prace nad syntezą i poznaniem struktury indgo, składnika henny.

Warsztaty

Godzina: 11.30-14.30 Sala: B.017
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Zagadnienie ogólne: Chemia kosmetyczna. Chemia piękna
Tytuł warsztatów: Rośliny jako źródło pachnących i barwnych składników stosowanych w kosmetykach
Opis warsztatów: Celem warsztatów jest popularyzacja wiedzy, a także zapoznanie się wybranymi metodami stosowanymi w celu pozyskania wybranych składników stosowanych w kosmetyce. Uczestnicy będą mogli samodzielnie przy zastosowaniu aparatu Derynga, aparatu Soxhleta pozyskać wybrane olejki eteryczne czy też barwniki z roślin. Pod koniec warsztatów uczestnicy po krótkim wprowadzeniu dotyczącym podstawowych zagadnień ze spektroskopii w podczerwieni, będę mieli okazję wspólnie z wykładowcą na rejestrację widma IR dla próbek pozyskanych olejków eterycznych.

____________________________________________________________

Data: 10.05.2024 r. WYKŁAD

Godzina: 9.45-11.15 Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxxx
Prowadzący: dr inż Piotr Niemiec
Zagadnienie ogólne: Związki organiczne z grupą hydroksylową
Tytuł wykładu: Podstawa syntezy organicznej – alkohole i fenole
Opis wykładu: Alkohole to monofunkcyjne związki organiczne zawierające w swej strukturze grupę hydroksylową połączoną z tetraedrycznym atomem węgla. Fenole z kolei to grupa z związków gdzie grupa funkcyjna (OH) połączona jest bezpośrednio z atomem węgla pierścienia aromatycznego. W trakcie wykładu zaprezentowany zostanie chemizm ww. związków, ich klasyfikacja a także – w formie demosntracji – przykładowe reakcje charakterystyczne (np. reakcja etanolu z CuO, próba Lucasa, reakcja z Cu(OH)2 dla alkoholi wielowodorotlenowych, itd.). Następnie omówione zostanie przemysłowe wykorzystanie ww. związków jako różnego rodzaju półproduktów wielkiej syntezy organicznej, np. dla metanu jak substratu do produkcji rozmaitych tworzyw sztucznych, włókien syntetycznych, barwników, leków, środków ochrony roślin itd.

____________________________________________________________

Data: 17.05.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Krzysztof Kleszcz
Zagadnienie ogólne: Elektrochemia – elektroliza
Tytuł wykładu: Elektroliza w nauce i przemyśle
Opis wykładu: Elektroliza to niezwykle ciekawe zjawisko, które – zupełnie niesłusznie – uchodzi za złożone i trudne do zrozumienia. Tymczasem elektroliza pozwoliła na odkrycie kilku pierwiastków chemicznych, a jej liczne zastosowania pozwoliły na rozwój nauki i techniki. Podczas wykładu zostaną omówione i zademonstrowane różne reakcje elektrolizy, a uczestnicy będą mieli okazję włączyć się w doświadczenia i pomagać w identyfikacji produktów elektrolizy.

Warsztaty

____________________________________________________________

Data: 07.06.2024 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxx
Prowadzący: dr Krzysztof Kleszcz
Zagadnienie ogólne: Elektrochemia – elektroliza
Tytuł wykładu: Elektroliza w nauce i przemyśle
Opis wykładu: Elektroliza to niezwykle ciekawe zjawisko, które – zupełnie niesłusznie – uchodzi za złożone i trudne do zrozumienia. Tymczasem elektroliza pozwoliła na odkrycie kilku pierwiastków chemicznych, a jej liczne zastosowania pozwoliły na rozwój nauki i techniki. Podczas wykładu zostaną omówione i zademonstrowane różne reakcje elektrolizy, a uczestnicy będą mieli okazję włączyć się w doświadczenia i pomagać w identyfikacji produktów elektrolizy.

____________________________________________________________

Data: 14.06.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Małgorzata Martowicz
Zagadnienie ogólne: Chemia żywności
Tytuł wykładu: Chemiczne dodatki do żywności i ich wpływ na nasze zdrowie
Opis wykładu: Dodawane w celach przedłużenia terminu ważności, ochrony przed pleśnią i bakteriami, ładniejszego wyglądu – substancje chemiczne, które są tzw. dodatkami do żywności. Na wykładzie zostaną omówione grupy chemicznych dodatków do żywności oraz wyjaśnione zostanie czym jest tajemnicza liczby E wskazywana w składnikach na opakowaniach żywności. Uczniowie dowiedzą się o tzw. piątym rodzaju smaku. Zademonstrowane zostaną np. sposoby otrzymywania substancji chemicznych, które stanowią dodatki do żywności. Dopełnieniem wykładu będą aspekty prawne, celem uświadomienia uczniom, iż ilość i jakość substancji chemicznych dodawanych do żywności, ich ograniczenia są regulowane i kontrolowane przez ustawodawcę.

Warsztaty

____________________________________________________________

Data: 13.09.2024 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxx
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Chemia kosmetyczna. Chemia piękna
Tytuł wykładu: Henna jako jeden z najstarszych kosmetyków
Opis wykładu: Natura jest bogatym źródłem naturalnych barwników, do których zaliczyć można hydroksychinony. Związki te posiadają też cenne właściwości przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne. Podczas wykładu uczestnicy zapoznają się z budową chemiczną, właściwościami wybranych związków zawartych w hennie naturalnej. Poruszona zostanie też kwestia syntetycznych dodatków do henny, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Wykładowca zademonstruje zastosowanie chromatografii cienkowarstwowej do rozdziału barwników roślinnych. Pod koniec wykładu zaprezentowana zostanie sylwetka Adolfa von Baeyera, który w 1 905 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii organicznej między innymi za prace nad syntezą i poznaniem struktury indgo, składnika henny.

____________________________________________________________

Data: 20.09.2024 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: xxx Forma pokazu: wykład – sprawdzić formę, w opisie jest mowa o warsztacie ale jest to spotkanie solo bez drugiego tematu wykładu – jeżeli zmienimy zapis w opisie i będzie to faktycznie wykład (z elementami ćwiczeń) to będzie się zgadzała łączna liczba wykładów – 36 i liczba warsztatów – 18.
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr inż. Paweł Janowski
Zagadnienie ogólne: Statyka i dynamika płynów
Tytuł wykładu: Hydrostatyka i hydrodynamika
Opis wykładu: W ramach warsztatów uczniowie wykonywać będą wybrane ćwiczenia z tych dziedzin, jak np. wyznaczanie napięcia powierzchniowego wybranych cieczy w zależności od temperatury metodą stalagmometryczną, wyznaczanie współczynnika lepkości cieczy.

____________________________________________________________

Data: 11.10.2024 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxx
Prowadzący: dr Krzysztof Kleszcz
Zagadnienie ogólne: Fotochemia
Tytuł wykładu: Fotochemia: od chemicznego światła do substancji światłoczułych
Opis wykładu: Fotochemia kojarzy się głównie z przestarzałą techniką fotograficzną, podczas gdy to fascynujący dział chemii z licznymi zastosowaniami. Wykład i demonstracje będą dotyczyć sposobów wytwarzania światła w wyniku reakcji chemicznych (chemiluminescencja) jak również wpływu światła na przebieg reakcji chemicznych. Zjawiska te mają liczne zastosowania, a dodatkowo są bardzo atrakcyjne wizualnie.

____________________________________________________________

Data: 18.10.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr inż. Piotr Niemiec
Zagadnienie ogólne: Związki organiczne z grupą karbonylową
Tytuł wykładu: Wszechobecna grupa karbonylowa – czyli jak otoczenie wpływa na reaktywność
Opis wykładu: Grupa związków zawierająca w swojej strukturze ugrupowanie C=O jest bardzo szeroka. Od związków alifatycznych np. aldehydy i ketony do cyklicznych estrów lub amidów czyli kolejno laktonów i laktamów. Wykład ma za zadanie wprowadzić słuchacza w chemię tych związków. Wyjaśnić znaczenie ich reaktywności w kontekście elektronowym oraz sterycznym. W ramach demonstracji przedstawione zostaną typowe reakcje dla związków z grupą karbonylową (np. reakcja Tollensa zwana reakcją lustra srebrowego, reakcja z odczynnikami Fehlina I i Fehlinga II, reakcja na obecność grupy karbonylowej z chlorowodorkiem hydroksyloaminy, itd.) Wykład zakończony zostanie szerokim spektrum zastosowań ww. związków w życiu codziennym.

Warsztaty

____________________________________________________________

Data: 25.10.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Krzysztof Kleszcz
Zagadnienie ogólne: Fotochemia
Tytuł wykładu: Fotochemia: od chemicznego światła do substancji światłoczułych
Opis wykładu: Fotochemia kojarzy się głównie z przestarzałą techniką fotograficzną, podczas gdy to fascynujący dział chemii z licznymi zastosowaniami. Wykład i demonstracje będą dotyczyć sposobów wytwarzania światła w wyniku reakcji chemicznych (chemiluminescencja) jak również wpływu światła na przebieg reakcji chemicznych. Zjawiska te mają liczne zastosowania, a dodatkowo są bardzo atrakcyjne wizualnie.

Warsztaty

____________________________________________________________

Data: 08.11.2024 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxxx
Prowadzący: dr Małgorzata Martowicz
Zagadnienie ogólne: Polimery i tworzywa sztuczne
Tytuł wykładu: Tworzywa sztuczne – wyzwania i zagrożenia
Opis wykładu: Na wykładzie zostanie omówiona różnica między polimerem a tworzywem sztucznym, wymienione zostaną dodatki stosowane podczas produkcji konkretnych tworzyw sztucznych oraz ich potencjalna możliwość wpływu na nasze zdrowie. Przedstawione zostaną informacje, gdzie stosuje się tworzywa sztuczne (sektory takie jak: rolnictwo, budownictwo, produkcja urządzeń elektrycznych, przemysł motoryzacyjny). Najszerzej wykorzystywane są jednak w produkcji opakowań. Stanowią one blisko 40 proc. produkcji tworzyw sztucznych. Łatwość produkcji sprawia, że wytwarzamy ogromne ilości przedmiotów z tworzyw sztucznych, które prędzej czy później trafiają do śmieci. Tylko niewielka część z nich zostaje zutylizowana lub przetworzona. Tony plastiku trafiają na wysypiska, zanieczyszczają oceany, zaśmiecają kontynenty lub zostają lekkomyślnie spalone. Nieumiejętne gospodarowanie plastikiem powoduje, że przedostaje się on do środowiska, w tym do gleby, rzek, mórz i oceanów. Jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla środowiska są mikroplastiki, czyli cząsteczki tworzyw sztucznych o wielkości od 0,1 do 5 mikrometrów. Dopełnieniem wykładu będzie omówienie problemów środowiskowych związanych z recyklingiem tworzyw sztucznych i omówienie związanej z recyklingiem zasady 3R.

____________________________________________________________

Data: 15.11.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Chemia roztworów wodnych w teorii i praktyce
Tytuł wykładu: Fotochemia: od chemicznego światła do substancji światłoczułych
Opis wykładu: Reakcje chemiczne to nie tylko głośne eksplozje z dużą ilością dymu i kolorowych płomieni. Reakcje chemiczne często zachodzą w sposób mniej spektakularny, niemal niezauważalnie. Niektóre zmierzają tylko w jednym kierunku, inne – nieustannie biegną w obie strony. Wykład przybliży zagadnienia: dysocjacja elektrolityczna, hydroliza w roztworach soli, reakcja strącania, zobojętnianie. Podczas wykładu w formie demonstracji i przedstawiony zostanie mechanizm działania wybranych wskaźników alkacymetrycznych.

Warsztaty

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Reakcje w roztworach wodnych
Tytuł warsztatów: Chemiczny świat roztworów wodnych
Opis warsztatów: Podczas warsztatów uczniowie wykonując odpowiednie doświadczenia zapoznając się z praktycznego punktu widzenia z takimi zagadnieniami jak np.: a) zastosowaniem i doborem odpowiednich wskaźników pH, b) stałą i stopniem dysocjacji, c) przygotowaniem, i właściwościami roztworów buforowych d) wybranymi typami prowadzenia miareczkowania (np. alkacymetria, acydymetria; czy redoksymetria).

____________________________________________________________

Data: 22.11.2024 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Analityczne metody instrumentalne
Tytuł wykładu: Wprowadzenie do świata metod instrumentalnych analizy chemicznej
Opis wykładu: Świat analitycznych metod instrumentalnych jest bardzo obszerny. Jego podział nie jest jednoznaczny. Zazwyczaj brany jest pod uwagę rodzaj zjawisk fizycznych i fizykochemicznych jakie się obserwuje, a także sposób ich wywołania. Metody te mają swoje zalety oraz wady, ale jeśli eksperymentator dobierze odpowiednią metodę, będzie miał możliwość oznaczyć ilościowo lub jakościowo wybrane indywidua chemiczne. Podczas wykładu omówione zostaną ogólne zagadnienia dotyczące wybranych metod instrumentalnych: spektroskopowych, elektroanalitycznych oraz chromatograficznych. Wykładowca zaprezentuje jedna z podstawowych metod instrumentalnych (np. miareczkowanie potencjometryczne/konduktometryczne).

Warsztaty

____________________________________________________________

Data: 29.11.2024 r. WYKŁAD

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxxx
Prowadzący: dr inż. Paweł Janowski
Zagadnienie ogólne: Elektryczność i magnetyzm
Tytuł wykładu: Pod napięciem czyli o piorunach żabach i skaczących mnichach
Opis wykładu: W trakcie wykładu zademonstrowane zostaną wybrane najciekawsze i najefektowniejsze demonstracje z elektrostatyki, megnetostatyki, elektryczności i elektromagnetyzmu (jak np. rozkład ładunku na powierzchni przewodnika w zależności od promienia jego krzywizny, para-, dia- i ferromagnetyczne własności ciał, zależność oporu przewodników, półprzewodników i nadprzewodników od temperatury, powstawanie prądów indukcyjnych w doświadczeniach – zagadkach).

____________________________________________________________

Data: 13.12.2024 r. WYKŁAD+WARSZTAT

Wykład

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Prowadzący: dr inż. Paweł Janowski
Zagadnienie ogólne: Elektryczność i magnetyzm
Tytuł wykładu: Pod napięciem czyli o piorunach żabach i skaczących mnichach
Opis wykładu: W trakcie wykładu zademonstrowane zostaną wybrane najciekawsze i najefektowniejsze demonstracje z elektrostatyki, megnetostatyki, elektryczności i elektromagnetyzmu (jak np. rozkład ładunku na powierzchni przewodnika w zależności od promienia jego krzywizny, para-, dia- i ferromagnetyczne własności ciał, zależność oporu przewodników, półprzewodników i nadprzewodników od temperatury, powstawanie prądów indukcyjnych w doświadczeniach – zagadkach).

Warsztat

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych
Zagadnienie ogólne: Elektryczność i magnetyzm
Tytuł warsztatów: Elektrostatyka i magnetyzm
Opis warsztatów: W ramach warsztatów uczniowie wykonywać będą wybrane ćwiczenia z tych dziedzin, jak np. budowa i charakterystyki silników homopolarnych, konstruowanie obwodów elektrycznych, pomiary elektryczne jak np. wyznaczanie oporu nieznanego rezystora.

Terminy wykładów i warsztatów – rok 2025

Data: 10.01.2025 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxx
Prowadzący: dr inż. Paweł Janowski
Zagadnienie ogólne: Optyka
Tytuł wykładu: Więcej światła czyli o rzutnikach, motylach i wikingach
Opis wykładu: W trakcie pokazu zademonstrowane zostaną wybrane najciekawsze i najefektowniejsze demonstracje z optyki geometrycznej i falowej, jak np. powstawanie obrazów przy użyciu soczewek, zniekształcenia obrazów, dyfrakcja i interferencja oraz polaryzacja światła.

____________________________________________________________

Data: 17.01.2025 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadgimnazjalnych
Prowadzący: dr Małgorzata Martowicz
Zagadnienie ogólne: Polimery i tworzywa sztuczne
Tytuł wykładu: Tworzywa sztuczne – wyzwania i zagrożenia
Opis wykładu: Na wykładzie zostanie omówiona różnica między polimerem a tworzywem sztucznym, wymienione zostaną dodatki stosowane podczas produkcji konkretnych tworzyw sztucznych oraz ich potencjalna możliwość wpływu na nasze zdrowie. Przedstawione zostaną informacje, gdzie stosuje się tworzywa sztuczne (sektory takie jak: rolnictwo, budownictwo, produkcja urządzeń elektrycznych, przemysł motoryzacyjny). Najszerzej wykorzystywane są jednak w produkcji opakowań. Stanowią one blisko 40 proc. produkcji tworzyw sztucznych. Łatwość produkcji sprawia, że wytwarzamy ogromne ilości przedmiotów z tworzyw sztucznych, które prędzej czy później trafiają do śmieci. Tylko niewielka część z nich zostaje zutylizowana lub przetworzona. Tony plastiku trafiają na wysypiska, zanieczyszczają oceany, zaśmiecają kontynenty lub zostają lekkomyślnie spalone. Nieumiejętne gospodarowanie plastikiem powoduje, że przedostaje się on do środowiska, w tym do gleby, rzek, mórz i oceanów. Jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla środowiska są mikroplastiki, czyli cząsteczki tworzyw sztucznych o wielkości od 0,1 do 5 mikrometrów. Dopełnieniem wykładu będzie omówienie problemów środowiskowych związanych z recyklingiem tworzyw sztucznych i omówienie związanej z recyklingiem zasady 3R.

Warsztaty

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadgimnazjalnych
Zagadnienie ogólne: Chemia żywności
Tytuł warsztatów: Oznaczanie zawartości substancji chemicznych antyodżywczych w żywności
Opis warsztatów: Celem warsztatów jest popularyzacja wiedzy na temat substancji chemicznych, które występują naturalnie w żywności a ich działanie nie jest prozdrowotne. Uczestnicy warsztatów, po wprowadzeniu w zagadnienia teoretyczne, będą samodzielnie wykonywać eksperyment, np. w wyniku którego oznaczą zawartość rozpuszczalnego kwasu szczawiowego w naparach różnych herbat i kaw. Na podstawie wyników porównają zawartość kwasu szczawiowego w poszczególnych herbatach/kawach z normami. W drugiej części przykładowego eksperymentu dokonają oceny wpływu czasu parzenia na zawartość kwasu szczawiowego w naparach. Dopełnieniem warsztatów będzie zaproponowanie przez ucznia możliwości zmniejszenia antyodżywczego działania kwasu szczawiowego poprzez określenie stopnia wiązania wapnia przez kwas szczawiowy.

____________________________________________________________

Data: 07.02.2025 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxxx
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Chemia kosmetyczna. Chemia piękna
Tytuł wykładu: Wybrane substancje aktywne w nowoczesnych kosmetykach
Opis wykładu: Współczesny rynek oferuje szeroką gamę zróżnicowanych pod względem składu, jakości kosmetyków. Producenci poszukują nowych komponentów do stworzenia kosmetyków, który spełniałby oczekiwania współczesnego konsumenta. Jakie są kryteria nowoczesnych kosmetyków? Podczas wykładu uczestnicy zapoznają się z wybranymi substancjami aktywnymi stosowanymi w nowoczesnych kosmetykach. Zaprezentowana zostanie zarówno budowa chemiczna, pochodzenie jak i właściwości wybranych substancji aktywnych. Wykładowca zademonstruje oznaczanie liczby nadtlenkowej w kosmetykach zawierających tłuszcze. Pod koniec wykładu poruszony zostanie ważny temat dotyczący kosmetyków dla osób niepełnosprawnych.

____________________________________________________________

Data: 28.02.2025 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxx
Prowadzący: dr Małgorzata Martowicz
Zagadnienie ogólne: Polimery i tworzywa sztuczne
Tytuł wykładu: Czy możliwa jest rzeczywistość bez polimerów?
Opis wykładu: Naturalne polimery towarzyszą ludzkości od samego początku, bez nich życie nie byłoby możliwe, to właśnie one tworzą najpotężniejszy komputer – nasz mózg. W poszukiwaniu coraz to nowych materiałów człowiek ma potrzebę przezwyciężania ograniczeń, jakie stwarzają materiały dane przez naturę. Podobnie jak w przeszłości następowały po sobie epoka kamienia, brązu i żelaza, tak od początku XX w. trwa niezmiennie epoka tworzyw sztucznych. Na wykładzie zostanie omówione dzisiejsze zastosowanie polimerów, które jest bardzo różnorodne: począwszy od zwykłych torebek foliowych, poprzez kleje, farby, włókna a skończywszy na częściach statków kosmicznych. Materiały polimerowe tak bardzo zdominowały nasz świat, że właściwie nie można go sobie bez nich wyobrazić.

____________________________________________________________

Data: 07.02.2025 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxx
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Chemia kosmetyczna. Chemia piękna
Tytuł wykładu: Henna jako jeden z najstarszych kosmetyków
Opis wykładu: Natura jest bogatym źródłem naturalnych barwników, do których zaliczyć można hydroksychinony. Związki te posiadają też cenne właściwości przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne. Podczas wykładu uczestnicy zapoznają się z budową chemiczną, właściwościami wybranych związków zawartych w hennie naturalnej. Poruszona zostanie też kwestia syntetycznych dodatków do henny, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Wykładowca zademonstruje zastosowanie chromatografii cienkowarstwowej do rozdziału barwników roślinnych. Pod koniec wykładu zaprezentowana zostanie sylwetka Adolfa von Baeyera, który w 1 905 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii organicznej między innymi za prace nad syntezą i poznaniem struktury indgo, składnika henny.

____________________________________________________________

Data: 14.03.2025 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadgimnazjalnych
Prowadzący: dr inż. Piotr Niemiec
Zagadnienie ogólne: Stereoizomeria
Tytuł wykładu: Izomeryczne nienasycenie czyli o symetrii cis/trans – kwasów tłuszczowych
Opis wykładu: Pierwsza część wykładu poświęcona będzie szeroko rozumianej izomerii związków organicznych. Podczas wprowadzenia przedstawiony zostanie podział izomerii charakterystyczny dla danej grupy związków. Następnie, poznając budowę cząsteczki tłuszczu i wchodzących w jej skład wyższych kwasów karboksylowych, uczniowie będą mieli okazję posłuchać o wpływie izomerów przestrzennych kwasów tłuszczowych na organizm ludzki. Dowiedzą się co oznaczają nazwy omega-3 czy omega-6? Jak otrzymuje się margaryny i twarde tłuszcze do smażenia oraz co jest efektem ubocznym tego procesu. W ramach demonstracji przedstawiony zostanie np. mechanizm działania mydła czy wpływu soli wapnia na pienienie się roztworów mydła syntetycznego i środków do mycia naczyń.

Warsztaty

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadgimnazjalnych
Zagadnienie ogólne: Chemia organiczna
Tytuł warsztatów: Reakcje charakterystyczne związków organicznych
Opis warsztatów: Celem warsztatów jest popularyzacja wiedzy oraz praktyczna nauka podstawowych zagadnień z chemii węglowodorów i ich monofunkcyjnych pochodnych (np. alkany, alkeny, alkohole, aldehydy, ketony, kwasy karboksylowe, itd.). Uczestnicy warsztatów będą samodzielnie wykonywać reakcje charakterystyczne dla danej grupy związków: a) np. wykrywanie obecności wiązania wielokrotnego w węglowodorach nienasyconych za pomocą roztworu KMnO4 w środowisku o różnym pH, b) reakcje wybranych alkoholi z: np. CuO (na gorąco i zimno), z Cu(OH)2 – charakterystyczne dla alkoholi wielowodorotlenowych, próba Lucasa rozróżnienia rzędowości alkoholi, reakcja z odczynnikiem Bordwella-Wellmanna (właściwości redukująco-utleniające), c) dla wybranych związków karbonylowych: np. próba z chlorowodorkiem hydroksyloaminy (wykrywanie grupy karbonylowej), chlorkiem żelaza(III), węglanem sodu (wykrywanie kwasów karboksylowych), próba Tollensa, Trommera, Benedicta (próby na właściwości utleniająco-redukujące) czy Schiffa (wykrywanie aldehydów), próba jodoformowa (wykrywanie metyloketonów) itd., d) dla wybranych węglowodanów: np. badanie rozpuszczalności, próba Molischa (wykrywanie obecności cukry), Barfoeda (odróżnienie mono od oligosacharydów), Biala (odróżnienie pentoz od heksoz), Seliwanowa (odróżnianie aldoz od ketoz) z I2 w KI (wykrywanie skrobi, itd).

____________________________________________________________

Data: 04.04.2025 r. WYKŁAD

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół xxx
Prowadzący: dr Krzysztof Kleszcz
Zagadnienie ogólne: Chemia jądrowa
Tytuł wykładu: Radioaktywność – wcale nie taka straszna
Opis wykładu: Radioaktywność to nie tylko elektrownie jądrowe i bomby atomowe. Zjawisko to jest szeroko wykorzystywane w różnych gałęziach nauki i techniki, chociaż często uchodzi za trudne i niezrozumiałe, a niekiedy nawet budzi obawy. Celem wykładu jest popularyzacja wiedzy poprzez przybliżenie korzyści płynących z zastosowania promieniowania jonizującego w nauce, technice i medycynie. Uczestnicy wykładu poznają sposób działania elektrowni jądrowej oraz liczne zastosowania promieniotwórczości, także w życiu codziennym.

____________________________________________________________

Data: 11.04.2025 r. WYKŁAD+WARSZTATY

Wykład

Godzina: xxx Sala: B.024
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadgimnazjalnych
Prowadzący: dr Agata Lada
Zagadnienie ogólne: Chemia kosmetyczna. Chemia piękna
Tytuł wykładu: Henna jako jeden z najstarszych kosmetyków
Opis wykładu: Natura jest bogatym źródłem naturalnych barwników, do których zaliczyć można hydroksychinony. Związki te posiadają też cenne właściwości przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne. Podczas wykładu uczestnicy zapoznają się z budową chemiczną, właściwościami wybranych związków zawartych w hennie naturalnej. Poruszona zostanie też kwestia syntetycznych dodatków do henny, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Wykładowca zademonstruje zastosowanie chromatografii cienkowarstwowej do rozdziału barwników roślinnych. Pod koniec wykładu zaprezentowana zostanie sylwetka Adolfa von Baeyera, który w 1 905 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii organicznej między innymi za prace nad syntezą i poznaniem struktury indgo, składnika henny.

Warsztaty

Godzina: xxx Sala: xxx
Maksymalna liczba uczestników: 30 osób
Uczestnicy: uczniowie szkół ponadgimnazjalnych
Zagadnienie ogólne: Chemia kosmetyczna. Chemia piękna
Tytuł warsztatów: Rośliny jako źródło pachnących i barwnych składników stosowanych w kosmetykach
Opis warsztatów: Celem warsztatów jest popularyzacja wiedzy, a także zapoznanie się wybranymi metodami stosowanymi w celu pozyskania wybranych składników stosowanych w kosmetyce. Uczestnicy będą mogli samodzielnie przy zastosowaniu aparatu Derynga, aparatu Soxhleta pozyskać wybrane olejki eteryczne czy też barwniki z roślin. Pod koniec warsztatów uczestnicy po krótkim wprowadzeniu dotyczącym podstawowych zagadnień ze spektroskopii w podczerwieni, będę mieli okazję wspólnie z wykładowcą na rejestrację widma IR dla próbek pozyskanych olejków eterycznych.